نقش اسلام در فرهنگ سیاسی ایران

هفته سبز پانزدهم، حمید دباشی

نهم بهمن ۱۳۸۸

سه اسلام در ایران معاصر

در سده اخیر با سه رویکرد متفاوت از اسلام مواجهیم: اول اسلام ساکت یا اسلام غیر سیاسی؛ دوم اسلام سیاسی رسمی که می توان از آن با مولفه های قدرت، مصلحت، خشونت و قساوت یاد کرد و نام اسلام استبدادی برازندن آن است؛ و بالاخره سوم اسلام سیاسی منتقد وضع موجود که با مولفه های حقیقت، خردمندی، انسانی و رحمانی می توان از آن یاد کرد و نام اسلام دموکراتیک زیبنده آن است

ادبار مردم ایران به اسلام استبدادی

به نظر کدیور در آینده ایران اسلام سیاسی استبدادی یا استبداد دینی جائی نخواهد داشت. جنبش سبز بر دو نکته به حق پا می فشارد: اول، نفی حق ویژه برای اصناف و اشخاص، بر این اساس در آینده ایران کسی را نرسد که به نام منصوب خدا یا جانشین امام ادعای قیمومیت بر مردم را داشت باشد؛ دوم نگرش مدنی به قانونی بجای تقدیس قالبهای احکام در ازای فراموشی اهداف آنها. نماینده اسلام سیاسی رحمانی و سبز در زمان ما مرحوم آیت الله العظمی منتظری بود. عصاره نظر وی "جمهوری اسلامی منهای ولایت جائر" است

نقش اسلام در اجزای چهارگانه حوزه عمومی

اگر حوزه عمومی را متشکل از سه بخش مدنی، جامعه سیاسی و دولت بدانیم، نقش اسلام در این سه حوزه به شرح ذیل است: اول اسلام در جامعه مدنی غیر قابل حذف است. دو نهاد مرجعیت و دراویش ریشه دار ترین نهادهای سنتی جامعه مدنی ما هستند. دوم در جامعه سیاسی احراب سیاسی با رویکرهای مختلف دینی و عرفی به شرط رعایت قواعد بازی دموکراتیک امکان فعالیت دارند. سوم در دولت به معنای قوه مجریه احزاب اسلامی یا سکولار به شرط برخورداری از اکثریت و پذیرش حق اقلیت امکان تشکیل دولت دارند. اما در دولت به معنای نظام باید به گونه ای طراحی شود که امکان به قدرت رسیدن هر گرایشی اعم از اسلامی و عرفی به شرط برخورداری از اکثریت و رعایت حقوق همگان فراهم باشد. لذا خود دولت (نظام) باید نسبت به اعتقادات شهروندان لابشرط یا سکولار باشد

آینده روشن جنبش سبز

آینده ایران از آن سبزهاست. در طول این هفت ماه دو دستاورد بزرگ داشته ایم: اول ارتقای سطح آگاهی های عمومی؛ دوم افزایش خودباوری عمومی. ما در راه بدون بازگشت آزاد کردن ایران قدم بر می داریم و پیروزی دور نیست

**

ویدیوی برنامه ی پانزدهم هفته ی سبز (یوتیوب)